Biden’ın Korkulu Rüyası DCEP

Erkan Öz
Erkan Öz Analist
98 kez okundu

ABD’nin yeni başkanı Joe Biden, son zamanlarda bir kabus görüyormuş. Yok yok kabusta eski Başkan Trump, seçimde hile yapıldığını kanıtlayıp geri falan dönmüyor. Ya da Biden’ın yardımcısı Kamala Harris kolasına zehir atıp kendisini öldürüp yerine başkan olmaya filan da çalışmıyor.

Biden rüyasında Çin dijital parası DCEP’in Amerikan Doları’nın yerini alıp dünyanın rezerv parası haline geldiğini görüyormuş. Taze Başkan soğuk terler içerisinde uyanıyormuş.

İşin esprisi bir yana, Bloomberg ismini açıklamadığı kaynaklara dayandırdığı bir haberde, Biden yönetiminin, uzun vadede Dolar’ın, Çin Yuan’ı karşısında dünyanın rezerv parası konumunu kaybedeceği endişesi içinde olduğunu belirtti. Habere göre; ABD Hazine Bakanlığı, Pentagon ve Ulusal Güvenlik Konseyi gibi çeşitli devlet kurumları, Çin elektronik parası konusunda daha fazla çalışma içine girdi.

Habere göre Amerikalı yetkililer kısa vadede Dolar’ın rezerv statüsü hakkında bir endişe duymuyor. Ancak uzun vade için korkular artıyor. İlgili birimler dijital Yuan’ın özellikle ticaret yasağı, ambargo ya da yaptırım uygulanan bir ortamda çalışıp çalışmadığı konusunda bilgi topluyor.

Ben şahsen Amerikalı yetkililere garanti vereyim kesin çalışıyordur. Çin ve müttefikleri Dolar hakkında en çok bu yaptırımlar engeli ile karşılaşıyorlar.
Çin bir dijital yani kriptopara yapıyorsa elbette bunun tıpkı Bitcoin gibi yaptırımlara karşı çalışıyor olmasını temin edecektir. Bu durumda bundan sonra Amerika’nın herhangi bir ülkeye uygulayacağı ekonomik yaptırımların gücü de elbette azalmış olacaktır. Hatta Amerika’nın bir ülke ekonomik yaptırım uygulaması dijital para üzerinden daha kolay aşılabileceği için söz konusu hedef ülkeyi de aynı zamanda Çin’e doğru itecektir.

Bitci Logo

Türkiye’nin en gelişmiş kripto para borsasına şimdi kayıt olun!

Dünya Bankası’nın yayınladığı the Global Findex Database raporu 2017 verilerine göre dünya üzerinde 1,7 milyar banka hesabı olmayan insan yaşıyor. Mastercard’ın 2019’da yayınladığı Tactical Reach Index adlı bir başka araştırmaya göre ise banka hesabı olmayanların %60’ını oluşturan yaklaşık 1 milyar kişi 15 ülkede ikamet ediyor ve bunların 607 milyonu bir cep telefonuna sahip. Bu oranın tüm dünyada geçerli olduğunu var sayarsak banka hesabı olmayan ama cep telefonu olan yaklaşık 1 milyar insan var demektir. Bu insanların çoğu ise ya Vietnam, Endonezya, Myanmar vb Çin’e coğrafi olarak yakın ya da Brezilya, Meksika ya da Afrika ülkeleri gibi Çin’in ekonomik olarak kolayca etkileyebileceği ülkelerde yaşıyor.

İşte Çin dijital parası DCEP’in ilk hedefleyeceği müşteri kitlesi çoğunlukla ucuz Çin malı cep telefonu kullanan ama bir banka hesabı olmayan, dolayısıyla Dolar sistemine entegre olmamış bu geniş nüfus kesimi olacaktır. Şimdiye kadar sinema başta olmak üzere popüler kültürü ile, teknolojisi ile ve en önemlisi parası ile daha fakir ülkeleri kontrol altında tutmaya alışmış ABD için elbette hiç hoş bir durum değil. Biden’ın DCEP’ten korkması da bu durumda gayet doğal.

Ancak i hemen orta ve uzun vadede Çin parası Yuan ya da DCEP’in Dolar yerine dünyada hakim tek rezerv para haline gelebileceğini düşünebilir miyiz?

DCEP’in Rezerv para olabilmesi için öncelikle Amerika gibi çok derin bir borçlanma yani bono-tahvil piyasasına ihtiyacı var. Zor olsa da Çin böyle bir piyasayı kurabilir.

DCEP’in askında önemli bir avantajı da var. Çin 2018 başından beri petrol ödemelerini Yuan ile yaparsa Yuan sahiplerine isterlerse bu paraların karşılığında Altın ile ödemeyi de garanti ediyor. Yani Yuan ve ona dayalı olarak çıkartılan DCEP belli belirsiz de olsa Altın destekli sınırlı para özelliği de taşıyor. Çin isterse DCEP’i sürekli değer kazanan bir hale getirip Doların sınırsız ve sürekli değer kaybeden yapısına karşı üstünlük elde edebilir.

Ancak Çin’in karşısındaki en önemli engel ekonomik değil politik ve kültürel olacaktır. Ne kadar eleştirsek de Amerika hâlâ dünyada demokrasi ve insan hakları gibi değerlerin baş savunucusu konumunda. Oysa Çin ise 24 saat vatandaşları akıllı kamera ve bilgisayarlarla gözetleme ya da yurttaşları sosyal kredi skoru ile fişleme vb uygulamalarla daha şimdiden ultra totaliter bir yönetim anlayışı sergiliyor. Bir bakıyorsunuz idarenin hoşuna gitmeyen bir işinsanı uydurma suçlamalarla hapse atılıyor hatta bazen ortadan kayboluyor.

Çin Bitcoin’in merkeziyetsiz blokzincirine ters olarak merkezi bir blokzincir teknolojisi ile bu totaliter anlayışı daha da ileriye götürme isteğinde. Dijital yani kriptopara DCEP ile vatandaşların tüm finansal işlemlerini de tam gözetim altına alma niyetinde. Her ne kadar Pekin yönetimi DCEP’in yarı anonim olacağını iddia etse de geçmişi ortada olan bu tip bir rejime bu konularda kim güvenebilir?

Çin parasının yayılması demek işte bu totaliter anlayışın da yayılması demek olacaktır. Elbette insanlar dijital bir toplama kampında yaşamaktansa, eleştirilecek bir çok yönü olmakla birlikte demokrasi altında yaşamayı tercih eder. Amerika’nın bu mücadelede en büyük avantajı demokratik değerleri korumak ve geliştirmek olabilir.

Öyleyse Biden yönetimi korkulu rüya görmemek için ne yapmalı?

1-Aşırı harcamalarla ve bunları kapatmak için daha fazla para basma ile Doları daha da kuvvetsiz hale getirecek uygulamalardan kaçınmalı.

2-Amerika’nın maddi üretim alanında Çin ile mücadele etmesi mümkün değil. Demokrasi ve insan hakları gibi politik ve kültürel üstünlüğe önem vermeli.

3-Washington, demokrasi ve insan hakları çerçevesinde Bitcoin başta olmak üzere bağımsız kriptoparaların engellenmesi yoluna gitmemeli. Çünkü Çin ne kadar DCEP’i belli belirsiz sınırlı hale getirse de Yuan’ın çok değerlenmesine izin veremez. Böyle bir politika Çin’in ihracatını zorlaştıracaktır. ABD boyunu aşan borçları varken ne faizlerin artmasına ne Dolar’ın fazla değerlenmesine göz yumabilir. Oysa Bitcoin büyük iniş çıkışlar yapsa da orta ve uzun vadede hızla değer kazanmaya devam edecektir. Hem Amerikalılar hem de tüm dünya Bitcoin, altın, gümüş, dolar ve benzeri tüm rezerv varlıklara erişim imkanı varsa ancak o zaman DCEP’in ekonomik avantajlarını görmezden gelebilir. Amerika’nın ve müttefiklerinin Bitcoini yasaklaması aslında tüm dünyayı DCEP’in kucağına itmek olacaktır.

Aslında, her iki taraf için avantajları ve dezavantajları yanyana koyduğumuzda ortaya çıkan sonuç şudur: Dolar yavaş yavaş dünya rezerv para tahtını bırakacak. Ancak bu pozisyon bir başka para birimi tarafından doldurulmayacak. Muhtemelen en azından kaydadeğer bir süre boyunca dünya çok kutuplu ve dengeli bir rezerv para sistemine sahip olacak. Burada Dolar, Euro, Yuan, Lira vb ulusal paraların hem kağıt hem dijital versiyonlarının yanı sıra Altın, Gümüş ve Bitcoin gibi sınırlı paraların da çok önemli yeri olacak.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında sayılmamaktadır. Bu sebeple, yalnızca burada yer alan bilgi ve yorumlara dayanılarak yatırım kararı verilmesi, beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.