Kripto İzafiyet Teorisi

Kripto İzafiyet Teorisi

Okuma Süresi 5dk 1 ay önce

Erkan Öz

Kripto İzafiyet Teorisi

Zamanında İsviçre’nin Bern kentini ziyaret etme fırsatı bulmuştum. Hem de ne tesadüf 2008 Krizi başlamadan hemen önce ki yaz mevsiminde. Şehrin adeta sembolü olan çok ilginç bir saat kulesi var. Bu kulenin çağımızı ve evreni kavrama şeklimizi değiştiren devrimci düşüncelerin doğuşuna ilham kaynağı olduğunu ise çok sonra öğrendim.

Albert Einstein 1900’lerin başında Üniversiteden yeni mezun olmuştu. Ancak pek de başarılı bir öğrenci olarak görülmediği için akademik kariyer amacıyla başvurduğu hiçbir yerde kabul edilmedi. Sonunda 1902 yılında bir patent ofisinde alt derece bir memur olarak iş buldu. İşte Bern kentinde yer alan bu patent ofisi saat kulesine de çok yakındı. Einstein patent ofisinde hem yeni icatları inceleme olanağı buluyor hem de asıl tutkusu olan fizik alanında çalışmalar yapıyordu.

Fizik çalışmalarında kullandığı en ilginç bilimsel yöntemlerden bir tanesi de düşünce deneyleri idi. Bir gün otobüse bindi. Otobüs saat kulesinin ters yönünde hareket ediyordu. Einstein ise saat kulesini görecek şekilde oturmuştu. Otobüs saat kulesinden uzaklaştıkça zamanında ilerlediğini bir yandan görüyordu. Bu otobüs ışık hızıyla hareket etse ne olurdu diye düşündü. Zamanı algılamamız olayların yansıttığı ışığı algılamamıza bağlı. Işık hızında hareket etseydik tüm ışıkları aynı anda göreceğimiz için zaman bizim için adeta durmuş olurdu. Einstein böylece biz hızlandıkça zamanın yavaşlaması gerekir fikrine ulaştı. Bu fikir 1905 yılında yayımlayacağı Özel Görecelilik (İzafiyet) Teorisi’nin temeli oldu. Bu kuram tüm evreni algılama biçimimizi değiştiriyordu. Özel İzafiyet Teorisi ve devamındaki çalışmalar başta nükleer enerji olmak üzere birçok teknolojinin önünü açtı.

Einstein’ın “kişi hızlandıkça zaman onun için yavaşlar” fikri ikizler paradoksu isimli bir başka düşünce deneyini de gündeme getiriyordu. İkiz kardeşlerden biri dünyada kalır diğeri bir uzay gemisi ile ışık hızının % 99’u düzeyinde bir süratle yıldızlar arasında seyahat eder. Bu durumda uzaydaki kardeş dünyaya döndüğünde örneğin kendisi için 7 yıl geçmişse dünyada kalan kardeşi tam 50 yıl yaşlanmış olacaktır.

İlk duyulduğunda kulağa çılgınlık gibi gelen bir düşünce değil mi? Ama çeşitli deneylerle bu kuramın tamamen doğru olduğunu defalarca ispatlanmıştır. Testlerin en ilginçlerinden biri 1971’de gerçekleştirildi. Bilim insanları Joseph Hafele ve Richard Keating içlerinde çok hassas atom saatleri taşıyan uçakları değişik yönlere doğru değişik hızlarla hareket ettirdi. Sonuçta saatlerin kuramın hesaplarına uygun olarak yavaşladığı/hızlandığı gözlemlendi.

Gelelim benim kripto izafiyet teorime. Kriptopara piyasalarında işlem yapanlar diğer piyasalarda çalışanlara göre çok daha hızlı hareket eder. Klasik piyasalar günde ortalama 8 saat çalışır. Haftasonu ise bu piyasalar kapalıdır. Oysa kriptopara piyasaları 7/24 sürekli açıktır. Özel tatilleri hiç hesaba katmasak bile klasik piyasalar haftada 40 saat çalışırken kriptopara piyasaları 168 saat çalışır. Bir ayda 4 haftadan klasikler 160 saat kriptolar 672 saat işler. 52 haftalık bir yılda ise klasikler 2080 saat işlem yaparken kriptolar 8736 saat işlem görür.

Açıkça görüldüğü gibi kriptopara piyasaları alınan mesafe bakımından çok çok daha hızlı hareket eder. Bizim bir ayımız klasik piyasaların 4 ayından fazladır. Kriptoparalarda 1 yılda olan olaylar klasik piyasalarda ancak 4 yıl civarı bir sürede gerçekleşir.

Ayrıca kriptopara piyasalarında fiyat hareketlerinin şiddeti de çok fazladır. Çok kısa sürelerde klasik piyasalarda olmayacak yükselişler ve çöküşler meydana gelir. Kripto piyasalarını etkileyen dış olayların gücü de çok fazladır. Örneğin klasik piyasalar birkaç ayda bir acaba büyük bir ülke bizi yasaklayacak mı endişesi ile sarsılmaz. Ya da çok meşhur bir fon ya da yatırımcı piyasaya geldi diye klasik finansal ürünlerde olumlu bir coşku havası görülmez.

İşte bu nedenlerle Kriptopara piyasalarında deneyimi olanlar çok genç gözükürler ancak klasik piyasacılara göre çok daha kısa sürede çok daha fazla deneyim elde etmişlerdir. Ve elbette bizim için zaman çok yavaşlamış gibidir.

Örneğin şu son 1,5 ayı ele alalım. Sadece 6 hafta geçti ancak bizler sanki aylar hatta bir yıl geçmiş gibi hissediyoruz. Bitcoin önce eski tarihi rekoru 20 bin $’ı kırdı. Sonra 30 bin $ direncini aştı. Daha sonra 42 bin $’a yaklaşıp tüm zamanlar rekorunu kırdı. Bu rekordan itibaren de birbirine zıt en az 7 büyük yükseliş ve düşüş yaşadı. Bunlar sadece Bitcoin’de olanlar. XRP’ye dava açıldı. Yellen çemkirdi. BIS Başkanı sadece merkez bankaları dijital para çıkarmalı dedi. ABD’de ilk kriptopara bankası açıldı. Elon Musk Doge ve Bitcoin mesajları verdi vs vs vs.

Dışarıdan bakanlar bizim sadece 6 hafta geçirdiğimizi düşünüyor. Oysa 6 haftada en az 6 aylık klasik piyasa mesafesi aldık. O nedenle kriptoparacılar eski piyasa aktörlerine göre hep çok daha genç görünecek ama onlardan çok daha deneyimli olacak.

Kripto Para Satın Al

Ne kadarlık BTC almak istiyorsun?

Almak istediğin kripto para

tarafından sağlanmaktadır.